Giải mã tính năng Antimagnetic – chống từ trên đồng hồ cơ

Antimagnetic là khả năng chống lại tác động của từ trường trên đồng hồ, giúp bảo vệ bộ máy bên trong khỏi bị nhiễm từ. Tính năng kháng từ đảm bảo đồng hồ hoạt động chính xác, không bị chạy nhanh, chậm hoặc dừng hẳn khi tiếp xúc với các thiết bị điện tử. Bài viết sau đây Alowatch sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn Antimagnetic là gì, cơ chế hoạt động và cách xử lý đồng hồ bị nhiễm từ hiệu quả.

Antimagnetic là gì?

Antimagnetic (chống từ hay kháng từ) là thuật ngữ chỉ khả năng bảo vệ bộ máy đồng hồ cơ học khỏi tác động tiêu cực của từ trường, giúp các linh kiện bên trong (đặc biệt là dây tóc) không bị hút dính vào nhau, từ đó đảm bảo độ chính xác tuyệt đối của đồng hồ.

Để đo cường độ từ trường và khả năng chống từ của đồng hồ, người ta thường sử dụng hai đơn vị chính:

• Gauss (G): Đơn vị đo cảm ứng từ.
• A/m (Amperes per meter): Đơn vị đo cường độ từ trường trong hệ đo lường quốc tế (SI). (Lưu ý: 1 Gauss tương đương khoảng 80 A/m).

Những nguồn gây từ trường cho đồng hồ

Bạn không cần phải làm việc trong phòng thí nghiệm vật lý mới khiến đồng hồ nhiễm từ. Thực tế, có rất nhiều nguồn gây nhiễm từ trường cho đồng hồ cơ gồm:

• Thiết bị điện tử cá nhân: Laptop, máy tính bảng (iPad), loa Bluetooth, đài radio. Đặc biệt, các dòng điện thoại thông minh tích hợp sạc nam châm như MagSafe của Apple là mối đe dọa rất lớn.
• Phụ kiện thời trang và đồ dùng: Khóa nam châm trên nắp túi xách, ví da, vỏ bao iPad. Đáng chú ý, những chiếc hộp xoay đồng hồ (Watch winder) kém chất lượng với củ motor không được bọc chống từ cũng là nguyên nhân phổ biến khiến đồng hồ nhiễm từ từ từ.
• Thiết bị y tế và công nghiệp: Máy quét MRI ở bệnh viện sở hữu từ trường khổng lồ. Nếu bạn đeo đồng hồ cơ vào phòng chụp MRI, cỗ máy của bạn chắc chắn sẽ bị tê liệt ngay lập tức.

2 Cơ chế chống từ (Antimagnetic) trong ngành đồng hồ phổ biến

Để bảo vệ đồng hồ, các kỹ sư đồng hồ đã phát minh ra 2 cơ chế chống từ chính như sau:

Phương pháp lồng Faraday (Faraday Cage)

Lồng Faraday là giải pháp cổ nhưng cực kỳ hiệu quả, được lấy cảm hứng từ phát minh của nhà vật lý Michael Faraday. 

• Cơ chế hoạt động: Người ta sẽ bao bọc toàn bộ bộ máy bên trong bằng một lớp vỏ phụ (thường là mặt số, vòng đệm và nắp đáy) làm từ sắt non với đặc tính dẫn từ rất tốt. Thay vì xuyên thẳng vào bộ máy, các đường sức từ sẽ chạy dọc theo lớp vỏ sắt non này và bị phân tán ra ngoài, bảo vệ an toàn cho các linh kiện cốt lõi bên trong.
• Ưu điểm: Khả năng chống từ của lồng Faraday cho đồng hồ rất tốt. 
• Nhược điểm: Nó khiến chiếc đồng hồ trở nên dày hơn và nặng hơn đáng kể. Đặc biệt, do phải dùng nắp đáy bằng sắt non che kín nên sẽ không thể nhìn được vẻ đẹp của bộ máy qua nắp lưng kính Sapphire.

Phương pháp sử dụng vật liệu phi từ tính (Non-magnetic materials)

Thay vì tạo ra một lớp giáp nặng nề, các thương hiệu đồng hồ hiện đại chọn cách “tiến hóa” chính các bộ phận nhạy cảm nhất bằng vật liệu phi từ tính (Non-magnetic materials).

Các chất liệu tiên tiến:

• Silicon/Silinvar: Tiên phong bởi Patek Philippe, Rolex và sau này là Omega ứng dụng rộng rãi. Silicon siêu nhẹ, ma sát thấp và hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi từ trường.
• Nivachron: Hợp kim gốc Titanium do tập đoàn Swatch Group (Tissot, Certina) hợp tác với Audemars Piguet phát triển, mang lại khả năng chống từ xuất sắc với mức giá phải chăng.
• Parachrom: Hợp kim độc quyền của Rolex với khả năng chống từ cao và chịu va đập gấp 10 lần dây tóc thông thường.

Các tiêu chuẩn Antimagnetic trên đồng hồ hiện nay

Không phải chiếc đồng hồ nào ghi Antimagnetic cũng có khả năng chống từ như nhau. Dưới đây là các tiêu chuẩn bạn cần biết:

Tiêu chuẩn ISO 764 (DIN 8309)

ISO 764 là mức chuẩn cơ bản nhất mà một chiếc đồng hồ chồng từ phải đạt được để có thể in chữ Antimagnetic lên mặt số. Theo đó, đồng hồ phải chịu được từ trường cường độ 4,800 A/m (khoảng 60 Gauss). Sau khi tiếp xúc với mức từ trường này, đồng hồ không được sai số vượt quá +/- 30 giây/ngày.

Chứng nhận METAS (Master Chronometer)

Được viện Đo lường Liên bang Thụy Sĩ (METAS) hợp tác với Omega thiết lập, đây là tiêu chuẩn chống từ khắt khe nhất hiện nay. Một chiếc đồng hồ đạt chuẩn Master Chronometer có khả năng hoạt động trơn tru ngay cả khi bị đặt trong môi trường từ trường lên tới 15,000 Gauss (tương đương với từ trường của cỗ máy chụp MRI).

Top 3 dòng đồng hồ Antimagnetic huyền thoại

Dưới đây là một số dòng đồng hồ Antimagnetic huyền thoại:

Rolex Milgauss

Được giới thiệu vào năm 1956, Rolex Milgauss là cỗ máy thời gian được thiết kế dành riêng cho các nhà khoa học làm việc tại Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân Châu Âu (CERN). “Milgauss” là sự kết hợp hoàn hảo giữa Mille (tiếng Pháp nghĩa là 1.000) và Gauss (đơn vị đo từ trường). Nhờ cấu trúc lồng Faraday làm từ sắt non bao bọc kín bộ máy, chiếc đồng hồ này có khả năng chịu được sức mạnh từ trường lên đến 1.000 Gauss mà vẫn đảm bảo độ chính xác.

• Công nghệ cốt lõi: Chiếc đồng hồ này sở hữu một lồng Faraday nằm sau bộ vỏ Oyster khép kín, giúp nó chịu được từ trường lên đến 1,000 Gauss.
• Điểm nhấn: Kim giây thiết kế theo hình tia chớp màu cam độc đáo đã trở thành biểu tượng nhận diện không thể nhầm lẫn của dòng đồng hồ này.

Omega Master Chronometer

Nếu Rolex là người mở đường với lồng Faraday, thì hãng đồng hồ Omega chính là người dẫn đầu sử dụng vật liệu hiện đại. Mẫu Seamaster Aqua Terra ra mắt năm 2013 được xem là cột mốc lịch sử đánh dấu sự chấm hết của lồng Faraday trong các dòng đồng hồ chống từ hiện đại của thương hiệu này.

Omega đã mạnh dạn chế tạo toàn bộ bộ thoát và các linh kiện cốt lõi từ vật liệu không nhiễm từ (tiêu biểu nhất là dây tóc Silicon Si14). Sự thay đổi mang tính cách mạng này đã tạo ra cỗ máy cơ học đầu tiên trên thế giới chịu được sức mạnh từ trường lên tới 15.000 Gauss (tương đương với môi trường bên trong máy chụp MRI). Qua đó, người dùng cuối cùng cũng có thể chiêm ngưỡng trọn vẹn chuyển động cơ khí tuyệt đẹp qua mặt đáy lộ máy trong suốt (Sapphire caseback).

Tissot PRX Powermatic 80 (Nivachron)

Tissot PRX Powermatic 80 là dòng đồng hồ chống từ nổi bật, minh chứng cho những cải tiến kỹ thuật vượt bậc hoàn toàn có thể tiếp cận được ở một mức giá phổ thông. Cỗ máy Powermatic 80 được nâng cấp sức mạnh nhờ việc trang bị dây tóc Nivachron (hợp kim gốc Titanium) tiên tiến, giúp bộ máy gần như miễn nhiễm với các tác động từ trường.

Chiếc đồng hồ này giúp người dùng yên tâm tuyệt đối khi sử dụng trong môi trường có nhiều đồ điện tử (laptop, smartphone, loa nam châm, sạc không dây). Tissot PRX mang lại giá trị sử dụng cao với một mức giá vô cùng hợp lý.

Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý khi đồng hồ nhiễm từ

Để biết đồng hồ của mình có bị nhiễm từ không và cách xử lý thế nào, bạn có thể tham khảo thông tin sau đây:

Cách tự kiểm tra tại nhà

Nếu thấy đồng hồ chạy nhanh bất thường, bạn có thể tự kiểm tra bằng hai cách cực kỳ đơn giản:

• Sử dụng la bàn truyền thống: Đặt một chiếc la bàn nhỏ lên mặt bàn phẳng. Cầm đồng hồ và lướt qua lại sát phía trên la bàn. Nếu kim la bàn bị lệch hoặc quay theo đồng hồ, chắc chắn cỗ máy của bạn đã bị từ hóa.
• Sử dụng Smartphone: Bạn có thể tải các ứng dụng đo từ trường miễn phí (ví dụ như ứng dụng Lepsi). Ứng dụng sẽ sử dụng cảm biến từ tính của điện thoại để xác định xem đồng hồ của bạn có đang phát ra từ trường hay không.

Cách khử từ (Demagnetization) cho đồng hồ

Khác với việc bị vào nước hay gãy linh kiện, đồng hồ nhiễm từ rất dễ xử lý nếu làm đúng cách. Bạn có thể tham khảo một số cách khử từ cho đồng hồ như sau:

• Tự xử lý bằng máy mini: Bạn có thể mua các loại máy khử từ mini màu xanh dương trên các sàn thương mại điện tử với giá khá rẻ. Để thực hiện, bạn đặt đồng hồ lên máy, nhấn giữ nút và từ từ kéo đồng hồ ra xa máy rồi mới thả nút.
• Mang đến trung tâm dịch vụ uy tín (Khuyên dùng): Tuy máy mini khá tiện, nhưng nếu thao tác sai, bạn có thể vô tình làm đồng hồ nhiễm từ nặng hơn. Tốt nhất, hãy mang đồng hồ đến các trung tâm bảo hành hoặc cơ sở sửa chữa uy tín như Alowatch. Các kỹ thuật viên sẽ sử dụng máy khử từ công suất lớn để hút sạch từ tính và căn chỉnh lại độ chính xác (Timing) cho đồng hồ chỉ trong vòng 5 phút.

Đừng tự ý xử lý nếu bạn không chắc chắn về thao tác của mình. Dịch vụ bảo dưỡng đồng hồ, khử từ chuyên nghiệp tại Alowatch luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn lấy lại độ chính xác tuyệt đối cho cỗ máy của mình. Hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo Mr. Tiến: 0886823999/zalo để được hỗ trợ nhanh chóng.

Bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn Antimagnetic là gì, cơ chế hoạt động và cách xử lý khi đồng hồ bị nhiễm từ. Hy vọng những chia sẻ trong bài sẽ hữu ích và giúp bạn bảo vệ đồng hồ tốt hơn.