Vòng bezel đồng hồ là gì? 7 Kiểu vòng bezel thường gặp

Vòng bezel đồng hồ là chi tiết quan trọng nhưng không phải ai cũng hiểu rõ vai trò cũng như cách sử dụng. Không chỉ góp phần tạo nên thiết kế ấn tượng, vòng bezel còn tích hợp nhiều chức năng hữu ích như đo thời gian, hỗ trợ lặn hay theo dõi múi giờ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về công dụng cũng như các kiểu vòng bezel thông dụng nhất của đồng hồ!

Vòng bezel đồng hồ là gì?

Vòng bezel đồng hồ (hay còn gọi là vành bezel hoặc viền bezel) là bộ phận nằm bao quanh mặt kính và mặt số của đồng hồ, đóng vai trò kết nối giữa vỏ (case) và mặt kính, tạo nên cấu trúc hoàn chỉnh cho chiếc đồng hồ . Đây thường là phần viền ngoài cùng, dễ nhận thấy nhất khi quan sát mặt đồng hồ.

Về cấu tạo, bezel có thể là vòng cố định hoặc có thể xoay (một chiều hoặc hai chiều) tùy theo thiết kế và mục đích sử dụng . Trên bề mặt bezel thường được khắc hoặc in các vạch số, ký hiệu hoặc thang đo (ví dụ: 0–60 phút, tachymeter, GMT…), giúp người dùng thực hiện các chức năng như đo thời gian, tính tốc độ hoặc theo dõi múi giờ.

Công dụng chính của vòng bezel đồng hồ

Không chỉ là chi tiết trang trí, vòng bezel đồng hồ còn được thiết kế để phục vụ nhiều mục đích thực tiễn trong quá trình sử dụng:

• Bảo vệ toàn diện: Nhờ thiết kế thường nhô cao hơn một chút so với mặt kính, vòng bezel giúp giảm thiểu tối đa rủi ro trầy xước hoặc nứt vỡ mặt kính sapphire hay mineral.
• Tăng giá trị thẩm mỹ và nhận diện thiết kế: Vòng bezel là yếu tố tạo điểm nhấn cho mặt đồng hồ, giúp phân biệt đồng hồ phong cách thể thao, sang trọng hay cao cấp, chuyên nghiệp.
• Hỗ trợ tính năng chuyên dụng: Tùy thuộc vào thiết kế, vòng bezel giúp người đeo có thể đo thời gian, đếm ngược, tính toán tốc độ, xác định phương hướng hay theo dõi nhiều múi giờ cùng lúc.

Các loại vòng bezel đồng hồ phổ biến

Vòng bezel đồng hồ không chỉ khác nhau về thiết kế mà còn được tối ưu cho từng mục đích sử dụng cụ thể. Mỗi loại đều có cấu tạo riêng, cách hoạt động khác nhau và phục vụ những nhu cầu riêng của người dùng.

Dive Bezel (vòng lặn)

Dive Bezel là loại bezel xoay một chiều, thường chỉ xoay ngược chiều kim đồng hồ nhằm đảm bảo an toàn khi sử dụng dưới nước. Trên bezel có các vạch chia phút từ 0–60, giúp theo dõi thời gian lặn một cách chính xác. Theo tiêu chuẩn đồng hồ lặn chuyên nghiệp (ISO 6425), bezel phải rõ ràng, dễ đọc và có điểm đánh dấu phát quang ở vị trí 12 giờ. Loại bezel này thường được làm từ vật liệu bền như thép không gỉ hoặc ceramic để chống ăn mòn trong môi trường nước biển.

Cách sử dụng:

Bước 1: Trước khi lặn, xoay bezel sao cho vạch “0” (hoặc chấm phát quang) trùng với kim phút hiện tại.

Bước 2: Trong quá trình lặn, theo dõi vị trí kim phút để biết thời gian đã trôi qua.

Dựa vào thời gian này để kiểm soát lượng oxy và thời gian an toàn dưới nước.

Vòng Bezel đo tốc độ (Tachymeter Bezel)

Tachymeter Bezel thường xuất hiện trên đồng hồ chronograph và có thang đo tốc độ được khắc sẵn trên vòng bezel. Chức năng chính là tính tốc độ trung bình dựa trên thời gian di chuyển trên một quãng đường cố định. Thang đo này hoạt động dựa trên công thức vật lý về tốc độ = quãng đường / thời gian. Đây là công cụ hữu ích trong đua xe, thể thao hoặc các hoạt động cần đo tốc độ nhanh.

Cách sử dụng:

Bước 1: Bắt đầu bấm giờ (chronograph) khi vật thể bắt đầu di chuyển.

Bước 2: Dừng bấm giờ khi hoàn thành quãng đường cố định.

Bước 3: Đọc kết quả tốc độ tại vị trí kim giây trên thang tachymeter của bezel.

Vòng Bezel GMT

GMT Bezel được thiết kế với thang đo 24 giờ, kết hợp với kim GMT để theo dõi múi giờ thứ hai. Một số mẫu có bezel xoay hai chiều, cho phép điều chỉnh nhanh múi giờ mà không cần chỉnh lại toàn bộ đồng hồ. Đây là tính năng rất hữu ích với người thường xuyên đi du lịch hoặc làm việc quốc tế. Bezel GMT thường có hai màu khác nhau để phân biệt ngày và đêm.

Cách sử dụng:

Bước 1: Kiểm tra và đảm bảo thang đo 24 giờ đang hiển thị giờ địa phương hiện tại.

Bước 2: Tính toán giờ ở địa điểm bạn cần chuyển đổi phải cộng hay trừ bao nhiêu giờ so với giờ địa phương. Sau đó xoay vòng bezel sang phải hoặc trái từng đó nấc.

Vòng Bezel la bàn (Compass Bezel)

Compass Bezel được thiết kế để hỗ trợ xác định phương hướng dựa trên vị trí mặt trời. Trên bezel thường có các ký hiệu phương hướng (Bắc, Nam, Đông, Tây) hoặc thang đo 360 độ. Loại bezel này phổ biến trên đồng hồ dã ngoại, quân đội hoặc phi công. Nó hoạt động dựa trên nguyên lý định hướng bằng ánh sáng mặt trời kết hợp với kim giờ.

Cách sử dụng:

Bước 1: Xác định bạn đang ở bán cầu Bắc hay Nam và đảm bảo đồng hồ hiển thị thời gian chính xác.

Bước 2: Đặt đồng hồ nằm ngang trên lòng bàn tay, sau đó xoay sao cho kim giờ hướng thẳng về phía mặt trời.

Bước 3: Tiến hành xoay vòng bezel để căn chỉnh: nếu ở bán cầu Bắc, đưa ký hiệu “S” vào vị trí nằm giữa kim giờ và mốc 12 giờ; nếu ở bán cầu Nam, đặt ký hiệu “N” vào vị trí tương tự.

Bước 4: Dựa vào các ký hiệu phương hướng trên bezel sau khi đã căn chỉnh, bạn có thể xác định các hướng Đông, Tây, Nam, Bắc một cách dễ dàng.

Vòng bezel đếm ngược

Countdown Bezel được thiết kế để đếm ngược thời gian thay vì đếm tiến như bezel lặn. Thang đo thường hiển thị từ 60 về 0, giúp người dùng dễ dàng theo dõi thời gian còn lại cho một hoạt động. Loại này thường xuất hiện trên đồng hồ thể thao hoặc hàng không. Bezel có thể xoay một chiều hoặc hai chiều tùy thiết kế.

Cách sử dụng vòng bezel đếm ngược:

Bước 1: Xác định khoảng thời gian cần đếm ngược, ví dụ 15 phút.

Bước 2: Xoay bezel để mốc 15 trùng với vị trí kim phút hiện tại.

Bước 3: Theo dõi kim phút di chuyển trên thang bezel.

Bước 4: Khi kim phút chạm mốc 0 hoặc 60, thời gian đã kết thúc.

Đo nhịp tim (Pulsometer)

Pulsometer bezel là loại bezel chuyên dùng để ước tính nhịp tim trên mỗi phút, thường thấy ở đồng hồ chronograph mang tính y tế hoặc thể thao. Thang đo này được hiệu chỉnh sẵn theo số nhịp đếm nhất định, phổ biến là 15, 20 hoặc 30 nhịp, rồi quy đổi ra nhịp/phút. Đây là một tính năng mang tính chuyên môn, giúp người dùng có thể đo nhanh mà không cần thiết bị hỗ trợ riêng.

Cách sử dụng:

Bước 1: Bấm chạy chronograph khi bắt đầu đếm nhịp tim.

Bước 2: Đếm đủ số nhịp theo thiết kế thang đo, thường là 15, 20 hoặc 30 nhịp.

Bước 3: Dừng chronograph ngay sau khi đủ số nhịp.

Bước 4: Đọc kết quả trên thang pulsometer để biết số nhịp tim mỗi phút.

Đo khoảng cách (Telemeter)

Đo khoảng cách là một trong những tính năng nổi bật của vòng bezel đồng hồ. Telemeter Bezel dùng để ước tính khoảng cách giữa người quan sát và một sự kiện có thể nhìn thấy và nghe thấy (như sấm sét hoặc pháo binh). Nguyên lý hoạt động dựa trên sự chênh lệch giữa tốc độ ánh sáng và âm thanh. Thang đo trên bezel thường hiển thị đơn vị km hoặc dặm. Đây là tính năng phổ biến trong đồng hồ quân sự cổ điển.

Cách sử dụng:

Bước 1: Bấm chronograph ngay khi nhìn thấy hiện tượng cần đo, ví dụ tia chớp.

Bước 2: Dừng bấm khi nghe thấy âm thanh tương ứng, ví dụ tiếng sấm.

Bước 3: Đọc vị trí kim chronograph trên thang telemeter.

Bước 4: Quy đổi kết quả hiển thị thành khoảng cách ước tính.

Chất liệu vòng bezel đồng hồ

Chất liệu bezel ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền, khả năng chống trầy, trọng lượng và tính thẩm mỹ của đồng hồ. Dưới đây là các chất liệu chính được sử dụng để chế tác vành bezel đồng hồ.

Bezel thép không gỉ

Thép không gỉ (thường là thép 316L hoặc 904L trong ngành chế tác đồng hồ) là chất liệu phổ biến nhờ độ bền cao và khả năng chống ăn mòn tốt. Bezel thép có thể được đánh bóng hoặc chải xước, mang lại vẻ ngoài sang trọng và phù hợp với nhiều phong cách. Tuy nhiên, nhược điểm là dễ bị trầy xước trong quá trình sử dụng lâu dài. Đây là lựa chọn phổ biến trên cả đồng hồ tầm trung và cao cấp.

Bezel nhôm

Bezel nhôm có trọng lượng nhẹ, giá thành thấp và dễ gia công, cho phép tạo ra nhiều màu sắc khác nhau. Loại bezel này thường được anod hóa để tăng độ cứng và khả năng chống oxy hóa. Tuy nhiên, so với các vật liệu cao cấp hơn, bezel nhôm dễ bị trầy xước và phai màu theo thời gian, đặc biệt khi tiếp xúc nhiều với môi trường khắc nghiệt. Nó thường xuất hiện trên các dòng đồng hồ thể thao hoặc đồng hồ phổ thông.

Bezel ceramic (gốm)

Ceramic là vật liệu cao cấp, nổi bật với khả năng chống trầy xước gần như tuyệt đối và giữ màu rất tốt theo thời gian. Bezel ceramic không bị oxy hóa, không phai màu dưới ánh nắng và có độ cứng cao chỉ đứng sau kim cương. Tuy nhiên, nhược điểm của ceramic là giòn hơn kim loại, có thể nứt hoặc vỡ nếu chịu va đập mạnh. Loại bezel này thường được sử dụng trên các mẫu đồng hồ cao cấp và đồng hồ lặn chuyên nghiệp.

Bezel sapphire

Sapphire là vật liệu trong suốt, có độ cứng rất cao (chỉ sau kim cương), thường được dùng cho mặt kính và đôi khi cho cả bezel. Bezel sapphire mang lại vẻ ngoài sang trọng, hiện đại và có khả năng chống trầy xước vượt trội. Tuy nhiên, chi phí sản xuất cao khiến loại bezel này ít phổ biến hơn và chủ yếu xuất hiện trên các dòng đồng hồ cao cấp.

Những câu hỏi thường gặp về vòng bezel đồng hồ

Dưới đây là giải đáp những thắc mắc thường gặp về vòng bezel đồng hồ!

Vòng bezel đồng hồ có thay thế được không?

Có. Trong hầu hết các thiết kế hiện đại, vòng bezel có thể tháo rời và thay thế khi bị trầy xước, hư hỏng hoặc khi người dùng muốn nâng cấp thẩm mỹ. Tuy nhiên, việc thay bezel cần được thực hiện bởi kỹ thuật viên chuyên nghiệp để đảm bảo độ kín nước và không ảnh hưởng đến cấu trúc đồng hồ. Với các dòng đồng hồ lặn, việc thay thế còn phải tuân thủ tiêu chuẩn chống nước nghiêm ngặt.

Bezel có phải là chi tiết bắt buộc trên mọi đồng hồ không?

Không hoàn toàn bắt buộc. Hầu hết đồng hồ đều có một dạng bezel cơ bản để giữ cố định mặt kính, nhưng không phải mẫu nào cũng có bezel chức năng (xoay hoặc có thang đo). Một số đồng hồ thời trang hoặc dress watch có bezel rất mỏng, gần như chỉ mang tính trang trí hoặc cấu trúc, không tích hợp thêm chức năng kỹ thuật.

Vòng bezel xoay bị kẹt, rít thì phải làm sao?

Tình trạng bezel bị kẹt hoặc xoay không mượt thường do bụi bẩn, cát hoặc muối tích tụ sau thời gian sử dụng, đặc biệt với đồng hồ lặn. Bạn có thể thử vệ sinh bằng cách ngâm đồng hồ (nếu chống nước tốt) trong nước ấm sạch và xoay nhẹ bezel để làm sạch cặn bẩn. Nếu tình trạng không cải thiện, nên mang đến trung tâm bảo dưỡng uy tín để được kiểm tra và làm sạch chuyên sâu, tránh tự ý tháo lắp gây hỏng hóc.

Vòng bezel đồng hồ không chỉ là chi tiết thiết kế mà còn mang lại nhiều giá trị sử dụng thiết thực. Từ việc đo thời gian, hỗ trợ lặn đến theo dõi múi giờ, mỗi loại bezel đều có vai trò riêng. Hiểu rõ về vòng bezel sẽ giúp bạn lựa chọn đúng mẫu phù hợp và khai thác tối đa những tiện ích mà đồng hồ mang lại.